نوار عصب سیاتیک

عصب سیاتیک از نخاع شروع شده، از کمر و باسن می گذرد و از پشت پا پایین می‌آید و به کف پا می‌رسد. عصب سیاتیک، با قابلیت کنترل حرکات و احساس در پاها، رابطه مستقیم دارد. زمانی که این عصب تحریک یا فشرده شود، فرد درد سیاتیک را تجربه خواهد کرد. درد عصب سیاتیک می تواند به  صورت درد متوسط یا شدید در کمر، باسن و پاهای فرد بروز کند. همچنین ممکن است بیمار در این نواحی احساس ضعف یا بی حسی نیز داشته باشد.

علائم سیاتیک

درد سیاتیک در نتیجه ی آسیب و صدمه ی وارده به عصب سیاتیک بروز می کند، بنابراین در کنار سایر علائم،‌ این عارضه همیشه با درد همراه است. سایر علائم سیاتیک عبارتند از:

  • ممکن است دردی داشته باشید که با حرکت کردن تشدید شود.
  • ممکن است در طول پاها و یا کف پای خود، جاهایی که مسیر عبور عصب سیاتیک هستند، احساس ضعف و بی حسی داشته باشید. در موارد حاد حتی ممکن است بیمار به طور کلی پاهای خود را حس نکند و در نتیجه قادر به حرکت کردن نباشد.
  • ممکن است در پاها و یا انگشتان پای خود احساس سوزن سوزن شدن همراه با درد داشته باشید.
  • ممکن است بیمار دچار بی اختیاری در دفع ادرار و مدفوع شود که در پی ناتوانی در کنترل مثانه یا روده رخ می دهد. این عارضه ناشی از سندرم دم اسبی (CES) است و در چنین حالتی بیمار باید سریعا تحت درمان پزشکی قرار بگیرد. در ادامه مقاله توضیحات بیشتری در مورد این سندرم ارائه شده است.

علل بروز درد سیاتیک


سیاتیک در اصل نشانه‌ای از یک مشکل زمینه‌ای است. عارضه‌های مختلف مربوط به ستون فقرات می‌توانند باعث فشار بر روی عصب سیاتیک شوند. در زیر به 6 مورد از شایع‌ترین این عارضه‌ها اشاره می‌کنیم:

بیرون زدگی یا فتق دیسک. ممکن است دیسک بیرون زده یا دچار فتق شده باشد که در این صورت بر روی ریشه‌های عصبی همجوار فشار وارد شده و سیاتیک ایجاد می‌شود. این فشار ممکن است تنها در یک طرف بدن بوده و منجر به علائم یک طرفه شده و یا در هر دو طرف بوده و علائم دوطرفه (سیاتیک دوطرفه) ایجاد کند.

تنگی کانال نخاعی. زمانی که تنگی کانال نخاعی ایجاد می‌شود اعصاب درون کانال تحت فشار قرار می‌گیرند.

اسپوندیلولیستزیس. زمانی که مهره‌های کمر دچار لغزیدگی شده و جا به جا می‌شوند بر روی اعصاب و ریشه‌های عصبی در سطح زیرین خود فشار وارد می‌کنند. این مشکل نهایتاً منجر به فشار شده و علائم سیاتیک ایجاد می‌کند.

استئوآرتریت. ممکن است ایجاد خارهای استخوانی در افراد مسن باعث فشار بر روی ریشه‌های عصبی پایین کمر شود.

ضربه‌هایی که منجر به آسیب نخاع می‌شوند. در برخی از موارد ممکن است ضربه به طور مستقیم باعث سیاتیک شود. برای مثال می‌توان به آسیب‌های ناشی از تصادفات رانندگی، زمین خوردن و ورزش‌های تهاجمی مثل فوتبال اشاره کرد. این ضربه‌ها ممکن است به طور مستقیم باعث آسیب‌های عصبی شده و یا تکه‌های شکسته‌ی استخوان باعث این مشکلات شوند.

سندرم پیریفورمیس. سندرم پیریفورمیس با ایجاد اسپاسم و التهاب عضلانی باعث سیاتیک می‌شود. التهاب در افرادی که عصب سیاتیک آن‌ها از داخل عضله‌ی پیریفورمیس می‌گذرد باعث ورم کردن عضله و فشار آن بر روی عصب خواهد شد.

تومورهای نخاعی. زمانی که تومورهای نخاعی در ناحیه‌ی کمر ایجاد می‌شوند خطر بروز سیاتیک در اثر فشار بر روی اعصاب وجود خواهد داشت. خوشبختانه تومورهای نخاعی نادر هستند.

با وجود اینکه همه‌ی موارد گفته شده می‌توانند مسئول بروز درد سیاتیک باشند، فتق دیسک شایع‌ترین مشکل بوده و تحقیقات نشان می‌دهند که تا 90 درصد از موارد سیاتیک در اثر فتق دیسک ایجاد می‌شوند.

شایع ترین عواملی که احتمال ابتلا به سیاتیک را افزایش می دهند.


  • افزایش سن، احتمال فرسودگی و انحطاط اعضای مختلف بدن را افزایش می دهد.
  • برخی مشاغل که دربرگیرنده ی فعالیت هایی نظیر بلند کردن اجسام سنگین، نشستن طولانی مدت یا حرکات چرخشی هستند می توانند فشار زیادی را به کمر فرد تحمیل کنند.
  • ابتلا به دیابت نیز خطر آسیب عصبی را افزایش می دهد.
  • سیگار کشیدن میتواند احتمال شکستگی یا پارگی لایه ی بیرونی دیسک را تشدید کند

تست نوار عصب سیاتیک

تست نوار عصب سیاتیک چه کاربردی دارد؟ افرادی که مشکوک به سیاتیک هستند، می‌بایست به متخصص مراجعه کنند.

از نشانه‌های رایج سیاتیک دردهای پرشی در پائین ساق پاها و بی‌حسی و سوزن سوزن شدن یکی از پاها یا هر دوی آن‌ها است.

پس از مراجعه به متخصص، پزشک ابتدا وضعیت بیمار را بررسی کرده و سپس بیمار را معاینۀ فیزیکی می‌کند.

تشخیص علت سیاتیک به منظور بکارگیری روش و برنامۀ درمانی مناسب که در مدیریت و کنترل درد نقش بسزایی دارد، از اهمیت بالایی برخوردار است.

چندین علت و اختلال نخاعی وجود دارد که ممکن است منجر به سیاتیک شود، تشخیص این علت یا اختلال در انتخاب نوع برنامۀ درمانی نقش دارد.

برخی از سؤالات معمولی که پزشک از بیمار خواهد پرسید

  • چه زمانی درد عصبی سیاتیک شروع شد؟
  • در کدام قسمت بیمار احساس درد دارد؟ آیا تنها در یک پا درد دارد؟ یا در هر دو پای خود احساس درد دارد؟ آیا درد در ناحیۀ زانو متوقف می‌شود؟
  • از بیمار خواسته می‌شود تا با مقیاس 1 تا 10، درد خود را ارزیابی کند. 10 شدیدترین حالت درد است.
  • آیا بیمار احساس ضعف یا سوزن سوزن شدن در ساق یا کف پای خود احساس می‌کند؟
  • فعالیت‌هایی که بیمار اخیراً انجام داده است.
  • آیا درد بیمار هنگام راه رفتن در سربالایی یا سرپائینی بیشتر می‌شود؟
  • اقداماتی که بیمار برای کاهش درد انجام داده‌است. آیا برای کاهش درد دارو یا تمرین خاصی را انجام داده است؟
  • آیا چیزی وجود دارد که درد را تسکین دهد یا آن را تشدید کند؟

پس از این پرسش‌ها، متخصص آزمایش‌های فیزیکی و عصبی از بیمار می‌گیرد.

در معاینه فیزیکی، پزشک وضعیت بیمار، دامنه حرکات و وضعیت جسمی او را بررسی می‌کند، و هرحرکتی را که باعث درد بیمار شود را ثبت می‌کند.