تشخیص درجات پای پرانتزی از روی علائم و درمان آن با فیزیوتراپی

پای پرانتزی یک ناهماهنگی در اطراف زانو است و ممکن است برای اشخاص در سنین مختلف رخ دهد. این مشکل دلایل مختلفی دارد و اگر درمان نشود باعث درد و فرسودگی زانو میشود. پای پرانتزی بین نوزادان شایع است اما اگر کودکی در سن سه سالگی یا بیشتر همچنان مبتلا پاهای پرانتزی داشته باشد باید توسط پزشک معاینه شود. موضع رایجی که در همه گرو های سنی وجود دارد این است که ناخودآگاه به زانو فشار وارد می شود. این مسئله میتواند منجر به درد، تغییر شکل، بی ثباتی و فرسودگی شود. درمان های زیادی برای پای پرانتزی وجود دارد. فیزیوتراپی یکی از روش های مفید و بی خطر برای درمان پای پرانتزی است. فیزیوتراپی باعث کاهش یا از بین رفتن درد می شود، نیاز به جراحی را برطرف میکند، تحرک بیمار را بهبود میبخشد، از آسیب های ورزشی جلوگیری میکند و تعادل بیمار را بهبود میبخشد در نتیجه بیمار هنگام راه رفتن دچار سقوط نمیشود. فیزیوتراپی حتما باید تحت نظر یک پزشک با تجربه و ماهر انجام شود.

علائم پای پرانتزی

علائم پای پرانتزی

شایع ترین نشانه پای پرانتزی این است که هنگامی که بیمار ایستاده و مچ پاهای خود را در کنار هم قرار می دهد زانوها با هم فاصله دارند. این وضعیت باعث خمیدگی پاهای بیمار می شود و اگر در سن سه سالگی به بالا همچنان این وضعیت ادامه داشته باشد نشان دهنده بیماری پای پرانتزی است. سایر علائم پای پرانتزی عبارتند از:

  • خم شدن پاهایی که بعد از سه سالگی درمان نمی شوند.
  • هنگام ایستاده در حالی که مچ پاها در کنار هم قرار دارند بین زانو فاصله وجود دارد.
  • درد زانو و لگن
  • کاهش دامنه حرکتی لگن
  • مشکل هنگام راه رفتن یا دویدن
  • بی ثباتی زانو
  • آرتریت پیشرفته زانو در بزرگسالان
  • عدم رضایت از ظاهر پاها
  • کاهش حرکت پاها

معمولا اکثر بزرگسالانی که در کودکی مشکل پای پرانتزی آنها درمان نشده دچار آرتریت پیشرفته می شوند. بیماران که سال های زیادی مبتلا به پای پرانتزی بوده اند به محفظه داخلی زانو ی آنها فشار بیش از حدی وارد می شود و قسمت بیرونی (رباط جانبی) زانو آنها دچار کشش می شود در نتیجه این وضعیت منجر به درد، بی ثباتی و آرتریت می شود. بیمار باید برای جلوگیری یا به تاخیر انداختن نیاز به تعویض مفصل زانو برای تنظیم مجدد زانو استئوتومی انجام دهد.

تشخیص پای پرانتزی

تشخیص پای پرانتزی

پای پرانتزی به راحتی قابل تشخیص است. پزشک می تواند شدت بیماری را تشخیص دهد و اینکه آیا پای پرانتزی شما ناشی از یک بیماری زمینه ای است یا خیر. ابتدا پزشک برای تشخیص علت بیماری سابقه پزشکی بیمار را بررسی میکند سپس به معاینه فیزیکی و بررسی وضعیت راه رفتن بیمار می پردازد. پزشک ممکن است برای بررسی هر گونه ناهنجاری استخوانی در پاها و زانو بیمار برای او آزمایش اشعه ایکس یا سایر آزمایش های تصویربرداری مانند EOSاز استخوان های پا از قسمت لگن تا مچ پا را تجویز کند. آزمایشات تصویر برداری به ارتوپد کمک میکند تا محل ناهنجاری، اندازه آن و محور مکانیکی آن (جایی که استخوان خم می شود) را مشخص کند. همچنین ممکن است برای بررسی اینکه آیا دلیل پای پرانتزی بیماری دیگر مانند راشیتیسم یا بیماری پاژه است یا خیر نیاز به انجام آزمایش خون داشته باشید. احتمالا پزشک بیمار را به یک متخصص ارتوپد (متخصص استخوان) معرفی می کند.

پای پرانتزی هر چه زودتر تشخیص داده شود بهتر است. بیمارانی که پای پرانتزی آنها در کودکی تشخیص داده نمی شود اغلب در بزرگسالی دچار آرتریت پیشرفته زانو میشوند.

پاهای پرانتزی برای نوزادان و کودکان نو پا طبیعی است اما اگر کود شما از سه سالگی به بعد همچنان پاهای پرانتزی داشته باشد باید به پزشک مراجعه کنید. چون این وضعیت میتواند باعث تغییر شکل پاهای کودک شود.. پای پرانتزی در سنین پایین درد یا یا نارحتی خاصی برای اشخاص ایجاد نمی کند و همچنین هنگام راه رفتن و دویدن هم مشکلی برای کودک ایجاد نمی شود.

مزایای فیزیوتراپی برای پای پرانتزی

فواید فیزیوتراپی به دلایل درمان بستگی دارد و می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اجتناب از جراحی
  • بهبود وضعیت حرکتی
  • بهبودی بعد از آسیب یا ضربه
  • بهبودی بعد از سکته مغزی یا فلج
  • تعادل هنگام راه رفتن
  • مدیریت وضعیت بدنی ناشی از افزایش سن

فیزیوتراپیست می تواند به ورزشکاران کمک کند تا با تقویت بخش های خاصی از بدن و استفاده از ماهیچه ها به روش های جدید عملکرد بدن خود را به حداکثر برسانند.

فیزیوتراپی برای پای پرانتزی

0-4 هفته

0-4 هفته

فیزیوتراپی شامل فعالیت های مراقبتی برای زانو در برابر نیروهای آسیب زا، کاهش درد و تورم، بهبود تدریجی دامنه حرکتی و عملکرد زانو است. در حین انجام فعالیت هایی که نیاز به تحرک و تحمل وزن دارند باید از زانوبند محافظ استفاده کنید. همچنین تا چهار هفته باید هنگام خواب از زانوبند استفاده کنید. شما در سه هفته اول نمتوانید وزن اجسام سنگین را تحمل کنید و در هفته چهارم ندرتا قادر به تحمل وزن اجسام سبک هستید. در این مرحله از درمان RICE برای کاهش درد و تورم اولیه استفاده می شود. این درمان شامل استراحت، کمپرس یخ، فشرده سازی و بالابردن زانو است.

برای بهبود دامنه حرکتی زانو فیزیواپ تمریناتی را برای توانبخشی شما تجویز میکند. این تمرینات عبارتند از:

  • دامنه کامل حرکات غیر فعال زانو
  • حرکت کشکک زانو
  • کشش عضلات اطراف زانو مانند همسترینگ و ساق پا

تمرینات لازم برای بهبود قدرت زانو در چهار هفته اول بعد از استئوتومی برای توانبخشی شما با فیزیوتراپی عبارتند از:

  • تمرینات تقویتی عضلاتی چهارسر ران
  • بالا بردن پا
  • تمرینات تقویتی همسترینگ
  • تمرینات تقویتی برای عضلات داخل و اطراف لگن و مچ پا
  • دوچرخه ثابت (درصورتی که دامنه حرکتی شما اجازه دهد)

4-8 هفته

4-8 هفته

بعد از هفته چهارم هدف از توانبخشی با فیزیوتراپی شامل پیشرفت تدریجی شما برای تحمل وزن کامل و بازیابی دامنه حرکتی در زانو خواهد بود. در این مرحله همچنین تمرینات تقویتی و بهبود دامنه حرکتی هفته های گذشته ادامه پیدا میکند. برنامه فیزیوتراپی در این مرحله شامل موارد زیر می شود:

  • پیشرفت تحمل وزن به میزان قابل توجه ( تحمل وزن کامل بدن بدون نیاز به عصا)
  • استفاده از بریس ها را در هفته 6-8 قطع می کنید.
  • تمرینات حرکتی
  • حرکت کشکک زانو
  • تمرینات کشش برای عضلات چهارسر ران، همسترینگ و ساق پا
  • تمرینات تقویتی عضلات چهارسر ران، همسترینگ و ساق پا (افزایش مقاومت)
  • آموزش تعادل
  • تمرینات آموزش مجدد راه رفتن
  • استفاده از دوچرخه ثابت در صورتی که قابل تحمل باشد.
  • آب درمانی
  • در این مرحله برخی تمرینات خاص فانکشنال انجام می شوند.

8-12 هفته

در هفته های 8 و 12 بعد از استئوتومی برنامه فیزیوتراپی شما شامل ادامه تمرینات هفته های قبل به علاوه تمرینات قدرتی و استقامتی عضلانی خواهد بود. اکنون اهداف برنامه درمانی شما بر تمریناتی متمرکز میشود که مختص فعالیت های عملکردی شما هستند. تمرینات فیزیوتراپی در این مرحله شامل موارد زیر خواهد بود:

  • ادامه تمرینات کششی و تقویتی برای عضلات داخل و اطراف زانو
  • پیاده روی (آموزش مجدد راه رفتن)
  • تمرین تعادل تک پا
  • دوچرخه ثابت
  • آب درمانی

4-6ماه

در این مدت حرکات زانوی شما کامل و بدون درد هستند. شما به قدرت کافی، تعادل و کنترل عضلات میرسید. به علاوه در این مرحله درد، التهاب و تورم شما برطرف میشود. در این مرحله برنامه فیزیوتراپی ما شامل موارد زیر می شود:

  • ادامه تمرینات تقویتی و کششی هفته های قبل
  • آب درمانی
  • دوچرخه ثابت
  • آموزش تغییر جهت
  • تعادل
  • فعالیت های ورزشی خاص
  • فعالیت های خاص فانکشن

در چهار ماه اول شما میتوانید ورزش های سبک انجام دهید و پس از 6 تا 8 ماه قادر به انجام ورزش هایی با تاثیر بیشتر خواهید بود. موفقیت فیزیوتراپی شما تا حد زیادی به انجام مداوم تمرینات و شرایط اولیه بیماری شما بستگی دارد.

تمرینات ورزشی مناسب برای پای پرانتزی

فلکشن زانو با کش ترابند

ترابند یک وسیله عالی برای استفاده در تمرینات تقویتی همسترینگ زانو است. ترابند را طوری ببندید که شبیه به یک حلقه شود و آن را به دور پای سالم و مچ پایی که نیاز به مداوا دارد قلاب کنید. روی شکم دراز بکشید و پاها را در حالت صاف قرار دهید. پاشنه خود را به سمت پایین بیاورید و تاجایی که میتوانید ترابند را بکشید. 3 تا5 ثانیه در این حالت بمانید و به آرامی پا را پایین بیاورید.

دانکی کیک 

 دانکی کیک

روی چهار دست و پا قرار بگیرید، دست ها را مستقیما زیر شانه ها و زانوها را زیر لگن قرار دهید. پشت شما باید حتما در یک حالت صاف قرار بگیرد، چانه خود را کمی جمع کنید تا پشت گردن شما رو به سقف باشد. بدون قوس دادن به ستون فقرات قسمت پایین شکم خود را جمع کنید. با حفظ خمیدگی 90 درجه در زانوی راست به آرامی پای خود را مستقیما به عقب و به سمت سقف بلند کنید. چند لحظه در این حالت بمانید و دوباره به حالت اول بازگردید. تکرار ها را ابتدا برای یک طرف از بدن انجام دهید سپس پاها را عوض کنید.

یوگا

یوگا

یوگا ظاهرا دشوار به نظر میرسد اما روش موثری برای هماهنگ شدن پاها و انعطاف پذیری آنها است. یوگا به اصلاح پاهای پرانتزی کمک میکند اما ممکن است در ابتدا دشوار باشد. استفاده از تسمه های یوگا، وضعیت شما را تا حد زیادی بهبود می بخشد.

  • ابتدا با بستن پاها به یکدیگر شروع کنید.
  • از یک روال یوگا که شامل حرکت گاو و خم شدن به جلو است پیروی کنید.
  • این تمرینات را یک یا دو بار در روز انجام دهید.

با تنظیم پاها سعی کنید مدت زمان تمرین را افزایش دهید. این کار به تقویت پاهای شما کمک می کند.

پیلاتس

پیلاتس

پیلاتس تمرینات و حرکاتی شبیه به یوگا دارد. انجام منظم تمرینات پیلاتس به اصلاح وضعیت بدن، ایجاد تعادل در بدن و اصلاح پای پرانتزی کمک میکند. ورزش هایی مانند رول اپ و بازوهای بالرین به رشد و تقویت عضلات پاها و شکم شما کمک می کند.

  • به پشت دراز بکشید.
  • پاهای خود را کنار هم قرار دهید آنها را بالا ببرید سپس روی زمین پایین بیاورید.
  • این حرکت را هر روز ده تا بیست بار تکرار کنید وبا گذشت زمان آن را افزاشی دهید.

بعد از اینکه چند وقت این حرکت را انجام دادید می توانید به مرور زمان بالا بردن بالاتنه و سفت کردن عضلات شکم و پشت را هم به آن اضافه کنید.

اکستنشن ترمینال زانو(TKE)

برای انجام این تمرین به یک نوار مقاومتی شبیه به ترباند نیاز دارید. شما باید نوار مقاومتی را به یک صندلی یا شی که ثابت است وصل کنید و مطمئن شوید که تکان نمیخورد و با زانوی شما هم سطح است. این نوار به یک حلقه در اطراف زانوی شما وصل میشود. زانو را کمی خم کنید و سپس به آرامی پای خود را صاف کنید و در نوار کشش ایجاد کنید. زانوی خود را سه ثانیه صاف نگه دارید. سپس به آرامی زانوی خود را خم کنید. این تمرین را 15 بار تکرار کنید.

اسکات روی انگشتان پا

اسکات روی انگشتان پا

این حرکت یک تمرین قدرتی عالی برای عضلات پشت ران است. در این قسمت به شما آموزش می دهیم که اسکات را به روش جدیدی انجام دهید. سعی کنید ذهنتان را بر روی عضلات پشت متمرکز کنید. دقت کنید که ورزش به تمرکز ذهنی نیاز دارد.بایستید به طوری که پاهایتان حدود هشت سانتیمتر از هم فاصله داشته باشند. انگشتان پای خود را به گونه ای بکشید که لمس شوند. سپس تا می توانید اسکات بزنید. شما نمیتوایند این حرکت را به طور معمول انجام دهید. دامنه ی حرکتی بسیار محدود است. این نکته اهمیت دارد که هنگام وزنه زدن روی عضلات ران و قسمت مرکزی بدن خود کار کنید. مهمتر از همه اینکه از پای عقب خود حتما استفاده کنید شما باید به اندازه کافی پایین بروید تا پشت شما تمام کار را انجام دهد. شما میتوانید فاصله ی بین پاها را خودتان تعیین کنید لازم نیست حتما این فاصله هشت سانت باشد.

چرخش داخلی لگن

چرخش داخلی لگن

یک تشک یوگا پهن کنید و به پهلو دراز بکشید. پاها را روی یکدیگر قرار دهید. به آرامی هر دو پا را از زانو خم کنید. زانو ها را خم نگه دارید تا زمانی که پای شما عمود بر بدنتان باشد (نود درجه نسبت به بدن).  بدن باید به صورت یک خط صاف باشد و پا از  زانو نود درجه خم شود. سپس پای خود را تا جایی که ممکن است بالا بیاورید به طوری که زانوها یکدگیر را لمس کنند. این حرکت را ده بار تکرار کنید. این حرکت را برای طرف مقابل بدن هم تکرار کنید.

سوالات پرتکرار

آیا پای ضربدری نیاز به درمان دارد؟

افراد مبتلا به پای ضربدری در صورت عدم درمان مشکلشان دچار درد، افرایش تغییر شکل پاها، بی ثباتی زانو و دژنراتیو زانو (آرتریت) می شوند. اصلاح تغییر شکل زانو باعث بهبود شکل زانو، راه رفتن بهتر، درد کمتر و جلوگیری از پیشرفت سریع آسیب زانو می شود.

آیا فیزیوتراپی برای درمان پای پرانتزی کمک می کند؟

اکثر کودکانی که پاهای پرانتزی دارند بدون نیاز به درمان بهبود می یابند. اما اگر کودک شما تون عضلانی پایینی دارد مراجعه به یک فیزیوتراپ برای بررسی پاها، هماهنگی ساق پا و دامنه حرکتی چرخش لگن یه او کمک می کند.

پای پرانتزی در اشخاص بزرگسال چگونه درمان می شود؟

در نوجوانانی که استخوان بندی آن ها کامل شکل گرفته و همچنین افراد بزرگسالی که مبتلا به پای پرانتزی هستند درمان استئوتومی باعث صاف شدن پا میشود. آزمایش اشعه ایکس می تواند محل و میزان مشکل را تشخیص دهد. در بیشر موارد ساق پای بیمار درمان می شود اما در برخی بیماران استخوان ران یا هر دو استخوان ران و درشت نی درمان می شوند.

آیا افزایش سن باعث بدتر شدن پای پرانتزی می شود؟

اگر پای پرانتزی کودک شما با هریک از علائم زیر همراه بود ممکن است وضعیت او با افزایش سن بدتر شود: پاهای پرانتزی که بعد از دوسالگی بدتر می شوند و ظاهر نامتقارن قوس پاها.

پای پرانتزی چه زمانی نیاز به توجه دارد؟

نگرانی در این باره بستگی به سن کودک و شدت قوس پاهای او دارد. قوس خفیف پاهای یک نوزاد یا کودک زیر سه سال معمولا طبیعی است و به مرور زمان بهتر میشود. اما قوس های شدید بدتر می شوند یا بعد از سه سال ادامه می یابند و نیاز درمان دارند.

آیا پزشک کایروپراکتیک میتواند پاهای پرانتزی را درمان کند؟

متخصص کایروپراکتیک میتواند علت اصلی مشکل را تشخیص دهد و با آموزش مجدد بدن در یک وضعیت صحیح قوس پاها را برطرف میکند.

آیا می توانم با پاهای پرانتزی تمرین اسکات انجام دهم؟

اسکات تمرین بی خطری است حتی اگر پای پرانتزی داشته باشید. فقط سعی کنید طرز ایستادن خود را حفظ کنید و اگر خسته هستید به خودتان استرس وارد نکنید.

پای پرانتزی چه شکلی است؟

علامت اصلی پای پرانتزی کودک شما شکل پاهای او است. هنگامی که کودک شما در حالتی که مچ پاهایش کنار هم قرار دارند ایستاده زانو هایش یکدیگر را لمس نمیکنند. وقتی کودک شما در حال رفتن است قوس پاهای او بیشتر مشخص میشود. گاهی اوقات ممکن است انگشتان پای کودک در حال راه رفتن به سمت داخل خم شوند.