آرتروز زانو

 

آرتروز زانو

 به موازات پیر شدن غضروفها هم دچار فرسودگی و پیری با افزایش سن می شوند.غضروفهای زانو هم که بین ران و ساق پا قرار گرفته اند از این قاعده مستثنی نیستند و دچار فرسودگی می شوند که به آن آرتروز گفته می شود. ساییدگی مفصل زانو یکی از رایج ترین بیماریهای رایج زانو و از شایع ترین اشکال آرتروز است.

از ویژگی های اصلی آرتروز زانو  از بین رفتن پیشرونده غضروف مفصلی است.  غضروف مفصلی ماده ای ژلاتینی می باشد که بین  دو استخوان وجود دارد.

بااین وجود آرتروز زانو  تنها بیماری بافت غضروفی  مفصل نبوده و کل ساختار زانو بعد از غضروف درگیر شده و پس از آن همه بافتها بعد از غضروف  شامل استخوان زیر این غضروف  و حتی  منیسک ها و رباطها و قسمت عصبی- عضلانی غضروف نیز درگیر می‌شوند.

  >هر چند با زندگی شهری و عوارض آن ابتلا به این بیماری زیادتر شده است اما مژده آن است که درمانهای بسیار مدرن و جدیدی در حیطه رشته طب فیزیکی و توان بخشی جهت درمان و کنترل این بیماری در دنیا معرفی شده است و در حال حاضر آرتروز زانو مانند سالهای گذشته یک بیماری لاعلاج نیست که بیماران صرفا مجبور شوند با آن بسازند.

 این اتفاق معمولا از سن بالای 50 سال بارز می شود اما بعضی از شرایط مانند ژنتیک قوی برای این بیماری فشار زیاد به زانو شکستگی های اندامهای تحتانی شرایط را برای ابتلا به این بیماری مستعدتر می کند.

درجات آرتروز زانو

آرتروز زانو بر اساس معاینه و عکس ساده و سایر آزمایشات به 4درجه تقسیم می شود که درجه آخر آن (شماره 4) قابل درمان با درمانهای طبی نمیباشد و لزوما باید با جراحی  مفصل تعویض شود. اما عمدتا بیمارانی که به پزشک مراجعه می کنند در درجه 2 یا 3 آرتروز زانو قرار دارند و درمانهای جدید طب فیزیکی در این مراحل بسیار برای آنها کمک کننده می باشد.چنانچه بیمار در مراحل ابتدایی ابتلا مراجعه نماید مرحله درمان راحت تر و سریعتر انجام می شود.

 

 

علل ایجاد آرتروز زانو

 

ایجاد  آرتروز زانو  تا حدودی مرتبط با با مسائل ژنتیکی و نژادی بوده و  احتمال ابتلا به ارتروز زانو در خانمها از اقایان بیشتر می باشد.

  • بالا رفتن سن و سال:

بیشترین عامل ایجاد زانو درد و آرتروز زانو افزایش سن و کهولت مفصل زانو می باشد.ابتلا به بیماری آرتروز زانو در زنان با سن کمتر از ۴۵ سال تنها ۲% و در زنان بین ۶۴-۴۵ سال میزان شیوع تا  ۳۰% نیز بالا میرود. در زنان بالای سن  ۶۵ سال شیوع آرتروز زانو  ۶۸% می باشد.

  •  ضربه‌های شدید و استفاده زیاد از مفصل زانو 

از سایر عوامل موثر در ابتلا به آرتروز زانو  وارد شدن ضربه و همچنین استفاده و کار زیاد این مفصل می باشد.

  • پارگی کامل رباط ACL و آسیب منیسک

این عامل نیزمی تواند زمینه سازی باشد برای  ارتروز زودرس زانو. از جمله عواملی که در این زمینه تاثیرگذار می باشد کوهنوردی غیر اصولی و بالا رفتن های مکرر از پله و همچنین دو زانو و چهار زانو زدن های ممتد می باشد.

  • چاقی

 از عوامل  اصلی احتمال ابتلا به  آرترو زانو ، چاقی می باشد. آمارها نشان می دهند که با هر کیلوگرم افزایش وزن فشار روی زانو حدود 4 برابر افزایش می یابد و این فشار و در روی پله ها حدود 16 برابر می شود.

  جالب است بدانید کاهش وزن به میزان ۵ کیلوگرم  ایجاد درد زانو  و خود ارتروز ازنو را  ۵۰% کاهش می‌یابد.

 

علایم آرتروز زانو

 

 آنچه در بیماران آرتروز مورد اقرار قرار می گیرد آن است که تمامی آنها زانو درد خود را به صورت دردی عمقی در عمق زانو  توصیف می‌کنند .

این در حالی است که درد با کارکردن  مفصل  مثلا راه رفتن تشدید می‌ شود  و با استراحت  کاهش می یابد. نکته اینجاست که با پیشرفت ارتروز ممکن است درد دائمی شود.

از ویژگیهای بارز این بیماری سفتی و خشکی و زانو درد صبحگاهی در هنگام بیدار شدن از خواب یا بعد از مدتی دوره بی‌فعالیتی و بی‌تحرکی می باشد.

گرچه معمولا  پس از تقریبا ۳۰ دقیقه  خشکی و کمی دردتسکین پیدا می‌کند. در این بیماری، بیمار اغلب برای حرکت مفاصل خود  گاهی خم کردن و گاهی راست کردن با مشکل مواجه می شود .

همچنین فرد  قادر نیست  به دلیل زانو درد و خشکی زانو  آنرا را خم و راست کند.

تشخیص آرتروز زانو

 تشخیص آرتروز زانو به کمک معاینه بالینی و عکس ساده زانو در کنار رد کردن بعضی از بیماریهای احتمالی دیگر توسط پزشک متخصص آرتروز می باشد.

در معایناتی که پزشک متخصص از بیمار انجام می دهد بر اساس ویژگیهای بالینی بیمار و پس از آن بررسی عکس رادیولوژی صورت می گیرد.

 

درمان

 امروزه درمان آرتروز زانو  مانند سا لهای گذشته نبوده  و طب های نوین نظیر  طب فیزیکی و توانبخشی  پیشرفت های زیادی در زمینه کاهش درد و درمان آرتروز زانو در مراحل مختلف بیماری را داشته است.

 

درمان آرتروز زانو با روش های بدون جراحی

 کاهش فشار روی مفصل زانو

بیماری آرتروز زانو  ممکن است به علت وضعیت بد کل اسکلت بدن از زانو تا کمر یا کف پا  ایجاد شده یا تشدید شود.

در این حالت با تصحیح قوس کمر و درمان کف پای صاف و نیز استفاده از کفی مخصوص در موارد زانوی پرانتزی  می تواند  مفید باشد.

خودداری از تحمیل بار اضافی به مفصل زانو

بیمار مبتلا به آرتروز زانو و زانو درد ، باید از ایستادن های طولانی ، زانو زدن و چمباتمه زدن خودداری نماتید.

کاهش وزن در افراد چاق

رعایت دوره‌های متناوب از استراحت در طول روز : شایان ذکر است بی‌حرکت کردن کامل مفصل دردناک  و مثلا گچ گرفتن یا اتل زانو لازم نیست.

ورزش درمانی در آرتروز زانو

 ورزش تخصصی باید توسط پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تجویز شود و گرم کردن مفصل ممکن است زانو درد و سفتی را کاهش دهد.

گفتنی است در افراد مبتلا به آرتروز زانو، با تقویت عضلات دور مفصل زانو که توسط ورزش درست تجویز شده صورت می پذیرد و در 6 تا 8 هفته نتیجه حاصل می شود
، ممکن است به اندازه تجویز داروهای مسکن منجر به کاهش زانو درد شود.

چراکه ناتوانی در افراد مبتلا به آرتروز زانو با ضعف عضله چهار سر ران و عضلات لگنی ارتباط  زیادی داشته و افراد فعال و درگیر کار به دلیل کاری که با این عضلات انجام می دهند،
زانو درد خیلی کمتری نسبت به افراد غیر فعال دارند.

  به طور خلاصه اقدامات غیر دارویی  تخصصی در کلنیک پیشگام شامل

 می با شند.

 

 

طب سوزنی

 امروزه  مشخص شده که   طب سوزنی  می تواند در افراد دچار ارتروز زانو از درد مفصل  زانو را بکاهد و کارکرد آن را بهتر کند .  بر اساس مطالعات بسیار مستدل و اینده نگر  می توان  نتیجه گیری کرد که درمان آرتروز زانو با کمک  طب سوزنی می تواند به عنوان یکی از مهمترین  درمان  های مکمل  جهت بهبود ارتروز زانو استفاده شود.

 

 

در بسیاری از بیماران مشاهده شده که تکنینک های طب سوزنی و درمان دستی بعد از سه ماه (حدود 20 جلسه )منجر به کاش موثر در در آرتروز زانو شده اند،هر چند در تجربه اینجانب در کلینیک پیشگام حتی بعد از  3 تا 4 جلسه درمان درست به همراه تکنیکهای دستی بیمار به کفایت و لیاقت درمان طب سوزنی در درمان ارتروز زانو پی میبرد. متخصصین طب فیزیکی و توان بخشی کلنیک پیشگام می توانند در درمان آرتروز زانوی شما به روش های غیر جراحی از جمله طب سوزنی و طب سوزنی الکتریکی کمک کنند.

 

بر اساس مطالعات ،طب سوزنی مطمئنا  بر درمان ساختگی (پلاسبو) برتری دارد و  کاملا مفید است، هر چنددر بعضی بیماران ممکن است  که به کندی اثر  کند. طب سوزنی  اگر توسط فرد متبحری که نسبت به بیماری های اسکلتی -عضلانی مانند ارتروز زانو اگاهی دارد صورت گیردبسیار موثر است.

 

پیشگیری از آرتروز زانو

 
  • اجتناب از مصرف غذاهای چرب  و پر کالری
  • گرایش به مصرف  فراوان میوه و سبزی  در برنامه غذایی
  • گنجاندن تناوب در حرکات روزمره
  • انجام ورزش های سبک و پیاده روی
  • اجتناب از زدن دو زانو و چهار زانو
  • استفاده از دست شویی فرنگی
  • انجام حرکتهای کششی پیش از انجام ورزش های حرفه ای